Blog

Productiviteit en goede werkomstandigheden

Blog - Blog Paul Kleingeld

Geschreven door Paul Kleingeld

23feb2012

De afgelopen derig jaar is heel veel geld besteed aan ict. Kantoormensen hebben allemaal personal computers op de werkplek, terwijl buitenmedewerkers minstens per mobieltje en vaak ook nog met een laptop en via het internet aan de organisatie gekoppeld zijn. Grootschalige ict in de vorm van plannings-software al dan niet gekoppeld aan databases met informatie over klanten, voorraad en wat niet al laat ik dan nog even buiten beschouwing.

Het blijft verrassend om te lezen dat al die ict nog steeds geen productiviteitsstijgingen heeft opgeleverd:

Al in 1987 werd dat met verbazing gesignaleerd door Robert Solow, die op merkte "Je ziet het computertijdperk overal behalve in de productiviteits-statistieken." Deze Solow computer paradox leidt tot de dag van vandaag tot discussies over de discrepantie tussen de investeringen in informatie technologie enerzijds en de output in termen van productiviteit anderzijds.

Een van de kritiekpunten op de opkomst van al die ict is dat er een wereld van amateurs bezig is aan taken die vroeger uitsluitend door experts werden verricht. Het gaat dan vaak over Wikipedia, een hele encyclopedie volgeschrven door amateurs: stel je voor! Wikepedia schrijvers zijn amateurs in de betekenis van liefhebbers. Maar in allerlei 'normale' kantoor-organisaties wordt gedwongen amateurisme bedreven, al lang niet door liefhebbers maar meer door werknemers die hun taken pakket gestaag zien uitgebreid met nieuwe elementen en onderdelen waar ze bepaald geen liefhebber van zijn.
Dat de krant geen corrector meer heeft, maar pc's met een spellingsprogramma en journalisten die elk apart verantwoordelijk zijn voor de correcte spelling van de zelf ingetypte artikelen. Dat is ondertussen wel zo normaal en al lang niet meer opmerkelijk.
In het onderwijs worden docenten in toenemende mate uitgevers van les-media. Dat loopt van tekstbundels op papier en toetsen tot powerpoint presentaties. Alles geheel eigen werk, op de eigen personal computer bijeen getypt (en gekopieerd en geplakt). Liefst moet daarbij elk jaar vrijwel alles weer geheel nieuw en anders.

Eigenlijk is bij veel kantoorwerk de secretaresse verdwenen. Wanneer je vraagt waar die dan gebleven is, dan is dat in verrichten van de grotere kopieerklussen, het grotere organiseerwerk, en in het toeleveren van de sterk gegroeide papieren communicatie met managers, toezichthouders, subsidieverleners, certificatieinstituties. Kortom: in het voeden van de bureaucratie buiten en binnen de deur die juist mogelijk is geworden door de opkomst van de ict.

Wie verricht het 'klassieke secretaresse-werk', waar is dat werk dan nu gebleven? Deels is het weggeautomatiseerd, deels is rechtsreeks op het bordje van de medewerks beland, deels is het aangeplakt aan al bestaande taken. Deels is het op het bordje gekomen van nieuwe functionarissen als de webmaster en de systeembeheerder (of als u echt pech heeft, de afdeling systeembeheer).

De tekstverwerker Word is een prachtig voorbeeld van deze evolutie in het kantoorwerk. Een instrument zo zwaaqr beladen met mogelijkheden en functies en knoppen en schuifjes en wat niet al, dat slechts weinigen meer dan een fractie van deze teksverwerker kenne, laat staan kunnen bedienen.

ICT is van de zaak, en je hebt het er maar mee te doen! Recent is er een andere trend: de byoc-baan. De bring your own computer baan. Daarbij zorgt de organisatie noiet meer voor pc's en zo: dat doe je zelf maar. Was vroeger de vulpen waarmee de kantoormedewerker schreef een persoonlijke accessoire, nu wordt steeds meer de computer een persoonlijk instrument. In de aanloop hier naartoe nemen mensen de eigen laptop mee naar kantoor om die naaste de kantoor pc te parkeren. Zo worden we allemaal onze eigen ondernemer.

Nutsbedrijf

Blog - Blog Paul Kleingeld

Geschreven door Paul Kleingeld

20feb2011

Soms onthoudt je maar één ding uit een boek. Uit het boek De pragmatische aspecten van de menselijke communicatie onthield ik een hele reeks van zaken. Het is het eerste en meest indringende boek van Paul Watzlawick dat in Nederland gepubliceerd werd. In dat boek introduceert hij de 'pragmatische paradox' voor een breed lezerspubliek. De opdracht 'wees eens meer spontaan' is een voorbeeld van zo'n paradox.
Door het succes van zijn eerste boek kwam er een reeks van verdere boeken van Watzlawick. Boeken die steeds leuker en steeds opervlakkiger werden. Een uitspraak van de Tweede Kamer maakte dat ik van de week moest terugdenken aan iets uit één van die latere boeken van Watzlawick: het frequentie=1 onderzoek.

Niet-constructieve kritiek op helpdesk

Blog - Blog Paul Kleingeld

Geschreven door Paul Kleingeld

16jan2011

Onderzoek dat wij uitvoeren heeft altijd een constructief doel. Het is bedoeld minstens om praktisch bruikbaar te zijn, om een bijdrage te leveren aan het oplossen van problemen.

Hieronder staat een beeldverslag van een actieonderzoek dat volgens de onderzoekers zelf welbewust het doel had om niet constructief te zijn.

Dim lights Embed Embed this video on your site